Sự thông minh và tính cách là mục tiêu thật sự của giáo dục''

Ngày 27 tháng 11 năm 2014

ĐĂNG NHẬP TÀI KHOẢN

 » Tài nguyên » Đề thi - Đáp án

Văn

Cập nhật lúc : 15:37 02/03/2013  

Giúp học sinh ôn tập tác phẩm " Ai đã đặt tên cho dòng sông" của Hoàng Phủ Ngọc Tường

                                    AI ĐÃ ĐẶT TÊN CHO DÒNG SÔNG

                                                              - Hoàng Phủ Ngọc Tường

 A. KIẾN THỨC CƠ BẢN :

 I. Tác giả :

   - HPNT sinh năm 1937 tại thành phố  Huế

   - Quê : Làng Bích Khê, xã Triệu Phong , huyện Triệu Phong , tỉnh Quãng Trị .

   - Là một trí thức yêu nước có vốn hiểu biết  sâu rộng trên nhiều lĩnh vực.

   - HPNT là một trong những nhà văn chuyên về bút kí .

   - Nét đặc sắc trong sáng tác của HPNT là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trí tuệ và tính trữ tình , giữa nghị luận sắc bén với tư duy đa chiều được tổng hợp từ vốn kiến thức sâu rộng về triết học , văn hóa, lịch sử, địa lí ... Tất cả được diễn đạt trong lối hành văn hướng nội súc tích mê đắm , tài hoa.

   - Những tác phẩm chính : Ngôi sao trên đỉnh Phu Văn Lâu ( 1971); Rất nhiều ánh lửa(1979); Ai đã đặt tên cho dòng sông ( 1986) ; Hoa trái quanh tôi ( 1995); Ngọn núi ảo ảnh ( 1999 ) ...

  II. Về tác phẩm :

   1.Hoàn cảnh sáng tác :

    - "Ai đã đặt tên cho dòng sông" là bài bút kí xuất sắc viết tại Huế ngày 4/1/1981, in trong tập sách cùng tên.

   - Gồm 8 bài kí . Bài " Ai đã đặt tên cho dòng sông" là một trong những bài kí đặc sắc của HPNT . Bài kí gồm 3 phần, đoạn trích nằm ở phần thứ nhất của tác phẩm.

  2. Nội dung :

   - Tác phẩm ca ngợi vẻ đẹp của Sông Hương từ nhiều gốc độ : Từ thượng nguồn tới khi qua kinh thành Huế ; từ tự nhiên , lịch sử đến văn hóa nghệ thuật . Qua đó ca ngợi thành phố Huế và rộng hơn là ca ngợi quê hương đất nước .

   - Tác giả huy động nhiều vốn kiến thức địa lí, lịch sử, văn hóa, nghệ thuật ; sử dụng biện pháp nghệ thuật nhân hóa , so sánh, liên tưởng với giọng văn trần thuật mượt mà, giàu nhịp điệu và giàu chất  thơ .

   3. Nghệ thuật :

   - Tác giả đã soi bằng cả tâm hồn mình và tình yêu quê hương xứ sở vào sông Hương khiến đối tượng trở nên lung linh, đa dạng như đời sống tâm hồn con người.

   - Sự liên tưởng tưởng tượng phong phú, sự uyên bác về các phương diện : địa lí, lịch sử, văn hóa nghệ thuật, đã tạo nên áng văn đã tạo nên áng văn đặc sắc này .

   - Ngôn từ phong phú, gợi hình, gợi cảm, câu văn giàu nhạc điệu .

   - Các biện pháp ẩn dụ, nhân hóa, so sánh .... được sử dụng một cách hiệu quả.

   - Có sự kết hợp hài hòa giữa cảm xúc và trí tuệ, giữa chủ quan và khách quan.

   - Văn phong tao nhã, hướng nội , tinh tế, tài hoa.

  4. Chủ đề : Từ những cảm xúc sâu lắng được tổng hợp bằng vốn kiến thức phong phú về địa lí, lịch sử, văn hóa... tác giả đã khám phá và ca ngợi vẻ đẹp của sông Hương, kinh thành Huế cũng là vẻ đẹp của quê hương, đất nước .

   B. Luyện đề :

 Câu 1: So sánh điểm giống nhau và khác nhau về phong cách nghệ thuật của NT và HPNT qua 2 bài kí " Người lái đò Sông Đà" và " Ai đã đặt tên cho dòng sông"

 *Giống :

   - Cả hai bài đều sử dụng thể tùy bút pha kí .

   - Cùng viết tùy bút về một dòng sông

   - Đều vận dụng con mắt của nhiều ngành nghệ thuật khác nhau : địa lí, lịch sử, văn hóa... để miêu tả.

   - Sử dụng biện pháp nghệ thuật nhân hóa, so sánh liên tưởng độc đáo .

   - Cả hai đều sử thể hiện rõ cái tôi tài hoa , uyên bác .

  * Khác :

   - NT khi miêu tả hình tượng sông Đà khai thác hai mặt hung bạo và trữ tình của dòng sông. Còn HPNT khai thác các vẻ đẹp khác nhau của dòng sông Hương .

   - NT nghiêng về t/c hung bạo nhiều hơn để làm nổi bật chất tài hoa nghệ sĩ  của ông lái đò.

  -  HPNT miêu tả hình tượng sông Hương nghiêng về vẻ đẹp trữ tình . Sông Hương hiện lên với nhiều vẻ đẹp khác nhau làm say đắm lòng người.

  - NT thông qua hình tượng sông Đà để ca ngợi con người lao động, chất vàng mười của vùng Tây Bắc . Còn HPNT thông qua hình tượng sông Hương để ca ngợi dòng sông, ca ngợi Huế, ca ngợi quê hương đất nước .

  - NT khai thác sông Đà là để khai thác chất vàng mười của vùng Tây Bắc. Còn HPNT khai thác sông Hương ở chiều sâu lịch sử và văn hóa . Vẻ đẹp của sông Hương được nhìn từ nhiều gốc độ : vẻ đẹp của sông Hương qua cảnh sắc thiên nhiên, vẻ mđẹp được nhìn từ gốc độ văn hóa ; vẻ đẹp được nhìn từ gốc độ lịch sử; vẻ đẹp trong trí tưởng tượng của tác giả.

  - Nét đặc sắc trong sấng tác của HPNT qua bài " Ai đã đặt tên cho dòng sông"là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trí tuệ và tính trữ tình, giữa nghị luận sắc bén với suy tư đa chiều được tổng hợp từ nhiều vốn kiến thức sâu rộng : triết học, văn hóa, lịch sử, địa lí..Tất cả được diễn đạt trong lối hành văn hướng nội súc tích mê đắm tài hoa. 

Câu  2: Ở phần nói về thượng nguồn, Sông Hương được ví với hình ảnh hai người phụ nữ nào ? Ý nghĩa của những hình ảnh ấy ?(2 đ)

* Gợi ý :

- Hình ảnh hai người phụ nữ:

+ Cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại

+ Người mẹ phù sa của một vùng văn hóa xứ sở

        - Ý nghĩa của những hình ảnh ấy:

         * Về nội dung:

         + Hình ảnh cô gái DI- gan thể hiện vẻ đẹp vừa huyền bí, dữ dội , vừa tự do, trong sáng của sông Hương giữa lòng Trường Sơn- một vẻ đẹp còn đầy tính bản năng.

         + Hình ảnh người mẹ phù sa tô đậm vẻ đẹp dịu dàng và trí tuệ  của sông Hương khi ra khỏi rừng – một vẻ đẹp của sự trưởng thành mang cốt cách văn hóa .

* Về nghệ thuật:

          Hình ảnh ví von đặc sắc khiến sông Hương hiện ra như một sinh thể có hồn, có cốt cách và làm nổi bật những nét đối cực trong tính cách của sông Hương, gia tăng chất trữ tình, chất thơ cho lời văn tùy bút.

   Câu  3:  Cảm nhận của anh ( chị) về hai đoạn văn sau :

   " Con sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình , đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong  mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi Mèo đốt nương xuân. ..... Mùa xuân dòng xanh ngọc bích, chứ nước sông Đà không xanh màu xanh canh hến của sông Gâm , sông Lô. Mùa thu nước sông Đà lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa, lừ lừ cái màu đỏ giận dữ của một người bất mãn bực bội gì mỗi độ thu về . .."

   (...) Từ tuần về đây sông Hương vẫn đi trong dư vang của Trường sơn, vượt qua một lòng vực sâu dưới chân núi Ngọc Trản để sắc nước trở nên xanh thẳm , và từ đó nó trôi đi giữa hai dãy đồi sừng sững như thành quách , với những điểm cao đột ngột như Vọng Cảnh, Tam Thai , Lưu Bảo mà từ đó , người ta luôn luôn nhìn thấy dòng sông mềm như tấm lụa , với những chiếc thuyền xuôi ngược chỉ bé bằng con thoi. Những ngọn đồi này tạo nên những mãng phản quang nhiều màu sắc trên nền trời tây nam thành phố, " sớm xanh, trưa vàng, chiều tím"như người Huế thường miêu tả (...)

                                                                " Ai đã đặt tên cho dòng sông" - HPNT   

 

 * Gợi ý :

  1. Vài nét về tác giả và tác phẩm :

   - NT là một nghệ sĩ lớn với phong cách nghệ thuật độc đáo, nổi bật là nét tài hoa , uyên bác , đặc biệt sở trường về tùy bút . " Người lái đò sông Đà" là một tùy bút đặc sắc , kết tinh nhiều mặt của phong cách NT , viết về vẻ đẹp và tiềm năng của con người Tây Bắc.

  - HPNT là một nghệ sĩ tài hoa , mang đậm chất Huế , có nhiều thành tựu về kí. " Ai đã đặt tên cho dòng sông" là một tùy bút giàu chất trữ tình viết về vẻ đẹp sông Hương với bề dày lịch sử và văn hóa Huế, rất tiêu biểu cho phong cách của ông.

  2. Vể đoạn văn tác phẩm " Người lái đò sông Đà" :

  - Nội dung :

  + Đoạn tập trung miêu tả vẻ đẹp đầy chất tạo hình của sông Đà với hình tượng thơ mộng, đường nét mềm mại , ẩn hiện, màu sắc dòng nước biến đổi tương phản theo mùa, gây ấn tượng mạnh.

  + Hiện tượng một cái tôi NT đắm say, nồng nhiệt với cảnh sắc thiên nhên, tinh tế và độc đáo trong cảm nhận cái đẹp.

  - Nghệ thuật :

  + Hình ảnh , ngôn từ mới lạ, câu văn căng tràn, trùng điệp mà vẫn nhịp nhàng về âm thanh và nhịp điệu.

  + Cách so sánh, nhân hóa táo baojmaf kì thú , lối tạo hình giàu tính mĩ thuật , phối hợp nhiều gốc nhìn theo kiểu điện ảnh .

3.Về đoạn văn trong tác phẩm " Ai đã đặt tên cho dòng sông" :

 - Nội dung :

 + Đoạn văn miêu tả vẻ đẹp sông Hương theo thủy trình của nó, với những vẻ uyển chuyển , linh hoạt của dòng chảy ; vẻ biến ảo của màu sắc; vẻ uy nghi trầm mặc của cảnh quan đôi bờ .

+ Toát lên một tình yêu xứ sở sâu nặng , đằm thắm , một cách cảm nhận bình dị mà tinh tế của HPNT .

 - Nghệ thuật :

 + Hình ảnh chân thực mà gợi cảm, câu văn kéo dài mà khúc chiết, thanh điệu hài hòa, tiết tấu nhịp nhàng.

 + Lối so sánh gần gũi và xác thực , sử dụng nhuần nhuyễn các địa danh và cách nói của người Huế.

   4.Về sự tương đồng và khác biệt giữa hai đoạn văn:

    * Tương đồng : Cùng miêu tả vẻ đẹp phong phú và biến ảo của sông nước , cùng bộc lộ tình yêu mãnh liệt dành cho thiên nhiên xứ sở với một mĩ cảm tinh tế . , dồi dào; cùng bao quát sông nước trên nền cảnh khoáng đạt của không gian và thời gian ., cùng được viết bằng một thứ văn xuôi đậm chất trữ tình , giàu hình ảnh, âm thanh và nhịp điệu.

   * Khác biệt : + Đoạn văn của NT trội về cảm xúc nồng nàn , cảm giác sắc cạnh, liên tưởng phóng túng , so sánh táo bạo ; cảnh sắc được bao quát từ nhiều gốc nhìn khác nhau , theo nhiều mùa trong năm.

    + Đoạn văn của HPNT trội về cảm xúc sâu lắng , cảm giác gắn với suy tư;  cảnh sắc được bao quát từ cùng một gốc nhìn mà nương theo thủy trình để nắm bắt sự biến đổi của sông nước qua từng chặng , từng buổi trong ngày.

 Câu 3:  Phân tích vẻ đẹp của hình tượng sông Hương trong tác phẩm " Ai đã đặt tên cho dòng sông" của Hoàng Phủ Ngọc Tường.

   * Mở bài :

   - HPNT là một người con sinh ra , lớn lên và học tập công tác ở thành phố Huế . Là một trí thức yêu nước có vốn hiểu biết sâu rộng trên nhiều lĩnh vực .

  - Ông chuyên về thể loại bút kí . Nét đặc sắc trong sáng tác của HPNT là ở sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trí tuệ và tín trữ tình, giữa nghị luận sắc bén với suy tư đa chiều được tổng hợp từ vốn kiến thức sâu rộng về triết học , văn hóa, lịch sử, địa lí ... Tất cả được diễn đạt trong lối hành văn hướng nội súc tích mê đắm , tài hoa.

  - Bài " Ai đã đặt tên cho dòng sông" là một trong những bài kí đặc sắc của HPNT , vừa thể hiện những nét đẹp độc đáo của sông Hương vừa biểu hiện phong cách trữ tình hướng nội súc tích và tài hoa của HPNT . Với ngòi bút tài hoa uyên bác của HPNT, sông Hương hiện lên với một vẻ đẹp vô cùng quyến rũ.

  * Thân bài: ( Trình bày các luận điểm có minh họa bằng các luận cứ )

    Hình tượng sông Hương được nhà văn cảm nhận từ nhiều gốc độ

   * Vẻ đẹp được phát hiện ở cảnh sắc thiên nhiên :  Sông Hương là một công trình nghệ thuật tuyệt vời của tạo hóa .

   - Sông Hương nhìn từ thượng nguồn là dòng chảy có mối quan hệ sâu sắc với dãy Trường Sơn . Trong mối quan hệ đặc biệt này, Sông Hương tựa như " một bản trường ca của rừng già"với nhiều tiết tấu hùng tráng dữ dội . Khi thì " rầm rộ giữa bóng cây đại ngàn", lúc " mãnh liệt vượt qua ghềnh thác", khi " cuộn xoáy như cơn lốc vào những đáy vực sâu", lúc" dịu dàng và say đắm giữa những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng". Bằng bút pháp nghệ thuật nhân hóa , Sông Hương hiện ra tựa " cô gái di gan phóng khoáng và man dại", với " một bản lĩnh gan dạ, một tâm hồn tự do phóng khoáng". Theo tác giả, "nếu chỉ mãi mê nhìn ngắm  khuôn mặt kinh thành mà không chú ý tìm hiểu Sông Hương từ nguồn cội, người ta khó mà hiểu hết cái vẻ đẹp tâm hồn sâu thẳm của dòng sông mà chính nó đã không muốn bộc lộ".

    Bằng cái nhìn say đắm, sông Hương ở thượng nguồn toát lên một vẻ đẹp của một sức sống mãnh liệt và hoang dại, đầy cá tính nhưng cũng dịu dàng và say đắm.

   - Sông Hương đến ngoại vi thành phố :  Đoạn tả sông Hương ở đồng bằng và ngoại vi thành phố bộc lộ một nét lịch lãm và tài hoa trong lối hành văn của HPNT . Độc giả khó cưỡng lại một sức hấp dẫn toát lên từ hàng loạt các động từ diễn tả cả cái dòng chảy qua những địa danh khác nhau của xứ Huế. Giữa cánh đồng Châu Hóa đầy hoa dại, Sông Hương là một cô gái đẹp ngủ mơ màng", nhưng sau khi ra khỏi vùng núi thì cũng như nàng tiên được đánh thức , Sông Hương bỗng bừng lên sức trẻ và nềm khao khát của tuổi thanh xuân trong sự chuyển dòng liên tục . Sông Hương đã thay đổi về tính cách " đã chế ngự được sức mạnh bản năng ở người con gái của mình" để " mang một sắc đẹp dịu dàng và trí tuệ , trở thành người mẹ phù sa của một vùng văn hóa xứ sở". Phải nhiều thế kỉ qua đi người tình trong mộng mới đến đánh thức người con gái đẹp nằm ngủ mơ màng giữa cánh đồng Châu Hóa đầy hoa dại. Nhưng " khi ra khỏi vùng núi Sông Hương đã chuyển dòng một cách liên tục, vòng giữa những khúc quanh đột ngột , uốn mình theo những đường cong thật mềm , vẽ một cánh cung thật trò, ôm lấy chân đồi Thiên Mụ" rồi " vượt qua, đi giữa âm vang của Trường Sơn, trôi đi giữa hai dãy đồi sừng sững như thành quách". Bằng những hiểu biết về địa lí, cùng với ngòi bút tài hoa , uyên bác , tác giả đã miêu tả sông Hương đẹp như một bức tranh có đường nét, hình khối, vừa mạnh mẽ , vừa dịu dàng.

   - Sông Hương có lúc "mềm như tấm lụa" khi đi qua Vọng Cảnh, Tam Thai , Lưu Bảo. Có khi người đọc còn bắt gặp một vẻ đẹp đa màu mà biến ảo , phản quang màu sắc của nền trời Tây Nam thành phố " sớm xanh, trưa vàng, chiều tím". Sông Hương lại có một "vẻ đẹp trầm  mặc" chảy dưới chân những rừng thông u tich với những lăng mộ âm u và kiêu hãnh của vua chúa triều Nguyễn.

   - Sông Hương lại có " vẻ đẹp triết lí cổ thi" đi trong âm hưởng ngân nga của tiếng chuông Thiên Mụ .  Sông Hương còn có vẻ đẹp vui tươi khi đi qua những bãi bờ xanh biếc của vùng ngoại ô Kim Long, vẻ đẹp mơ màng trong sương khói " khi đi qua những bờ  tre, hàng trúc và những hàng cau Thôn Vĩ .

   Với bút pháp kể và tả được kết hợp nhuần nhuyễn và tài hoa, HPNT đã làm nổi bật sông Hương khi đi qua ngoại vi thành phố không chỉ đẹp ở vóc dáng, đường nét , hình khối mà  nó còn đẹp bởi phối cảnh kì thú gữa nó với thiên nhên xứ Huế phong phú mà hài hòa .

   - Sông Hương đi qua thành phố : như đã tìm thấy chính mình khi gặp lại thành phố thân yêu . " Sông Hương vui tươi hẳn lên". Hình ảnh  "chiếc cầu trắng in ngấn trên nền trời như những vành trăng non". Cách ví của HPNT thật độc đáo ! cách ví ấy vừa có màu sắc của chiếc cầu, , ánh sáng của bầu trời, có nét dịu dàng duyên dáng của cô gái Huế. Có một cái gì bừng sáng nhưng không chói gắt ở chân trời xa . Thể hiện một niềm vui mà không ồn ào . Rồi nó "uốn một vòng cung thật nhẹ nhàng sang đến cồn Hến khiến dòng sông mềm hẳn đi như một tiếng vâng không nói ra của tình yêu". Qủa là một cách ví lạ của một trái tim đa tình ! " Một tiếng vâng không nói ra của tình yêu" là biểu hiện của một sự thuận tình mà không nói ra vì e lệ . Bởi tình yêu có cách nói riêng của nó, một cái chớp mắt hay một cái gật đầu ...cũng nói được rất nhiều điều muốn nói . Đây là cách diễn đạt tinh tế của tác giả về cái vị tình tứ mà kín đáo của nhữngcô gái Huế.

   Không những thế, nhà văn còn miêu tả điệu chảy của sông Hương qua cảm nhận âm nhạc . Sông Hương đẹp như điệu SLoow chậm rãi trữ tình . Ông đã bộc lộ một cảm xúc rất thực của một  cái tôi trữ tình " Tôi chợt thấy quý cái điệu chảy lặng lờ của nó khi đi ngang qua thành phố ... Đấy là điệu SLoow tình cảm dành riêng cho Huế" . HPNT đã thổi hồn của mình vào dòng sông Hương khiến cho dòng sông như một sinh thể có hồn, có cảm xúc, có tâm trạng . Với cái nhìn say đắm của một trái tim đa tình, sông Hương là một người tình dịu dàng và chung thủy . Nó không muốn rời xa thành phố . " Rồi như sực nhớ ra điều gì chưa kịp nói , nó đột ngột chuyển dòng, rẽ ngoặt sang hướng Đông Tây để gặp thành phố lần cuối ở gốc Thị Trấn Bao Vinh xưa cổ" .

   Có thể nói HPNT là một nhà văn tài hoa vừa am hiểu kiến thức về địa lí của thành phố Huế, hiểu rất rõ về bản đồ của Sông Hương, cùng với  tim đa tình, nhạy cảm và sự liên tưởng , tưởng tượng tài hoa , ông đã miêu tả sông Hương như một sinh thể có hồn, có cảm xúc, có tâm trạng . Nó không chỉ đẹp trong thần thái mà còn đẹp trong sự chung tình chung thủy.

  " Và giống như nàng Kiều trong đêm tình tự ở ngã rẽ này, sông Hương đã chí tình trở lại tìm Kim Trọng của nó"

   Qủa thực sông Hương " có một cái gì rất lạ với tự nhiên và rất giống con người ở đây" và để nhân cách hóa lên tác giả gọi " đấy là nỗi vương vấn , cả một chút lẳng lơ kín đáo của tình yêu" . Tác giả còn liên hệ sông Hương với nàng Kiều trong đêm tình tự với Kim Trọng ở ngã rẽ này ." Sông Hương đã trở lại tìm Kim Trọng của nó  để  nói một lời thề trước khi ra biển". Lời thề ấy vang vọng khắp lưu vực sông Hương thành giọng hò dân gian , ấy là tấm lòng người dân Châu Hóa xưa mãi mãi chung tình với quê hương xứ sở".

    Toàn bộ thủy trình của sông Hương tựa như một cuộc tìm kiếm có ý thức người tình nhân đích thực của người con gái trong  một câu chuyện tình yêu nhuốm màu cổ tích .

   *Vẻ đẹp của sông Hương được nhìn từ gốc độ văn hóa :

   Tác giả cho rằng " Có một dòng thi ca về sông Hương ... dòng sông ấy không bao giờ gặp lại mình  trong cảm hứng của các nghệ sĩ". Đúng vậy ! sông Hương là một con sông mang nhiều vẻ đẹp khác nhau , mà những nghệ sĩ thì mỗi người đều có một phong cách riêng , mỗi cách cảm nhận riêng nên sông Hương sẽ không bao giờ gặp lại mình trong cảm hứng của các nghệ sĩ. Ấy là " dòng sông trắng, lá cây xanh" dưới cái nhìn tinh tế của thi sĩ Tản Đà , là vẻ đẹp hùng tráng" như kiếm dựng trời xanh" trong thơ Cao Bá Quát, là nỗi " quan hoài vạn cổ" trong thơ của Bà Huyện Thanh Quan, là sức mạnh phục sinh tâm hồn trong thơ Tố Hữu., có " cái dùng dằng không chảy' trong thơ Thu Bồn :

" Con sông dùng dằng con sông không chảy

Sông chảy vào lòng nên Huế rất sâu"

   Sông Hương quả đúng là nguồn đề tài phong phú của thi ca . Không những thế, sông Hương còn là dòng sông của âm nhạc. Tác giả đã gắn sông Hương với  âm nhạc cổ điển Huế " Sông Hương đã trở thành một người tài nữ đánh đàn trong đêm khuya". Một vẻ đẹp trong thần thái mang màu sắc văn hóa Huế . Tác giả đã khẳng định " Qủa đúng như vậy toàn bộ nền âm nhạc cổ điển Huế đã được sinh thành trên mặt nước dòng sông này". Nhà văn còn tưởng tượng : " Trong một khoang thuyền  nào đó giữa tiếng nước rơi bán âm của những mái chèo khuya". Phải có một độ nnhayj cảm về âm thanh, hiểu biết về âm nhạc Huế, tác giả mới có sự liên tưởng này. . Bằng ngòi bút tài hoa cùng với sự rung cảm mạnh mẽ, Hoàng Phủ Ngọc Tường từ dòng sông Hương đã liên hệ đến Nguyễn Du và  Truyện Kiều" Nguyễn Du đã bao năm lênh đênh trên quãng sông này với những phiến trăng sầu và từ đó những bản đàn đã đi suốt đời Kiều". Chính sông Hương đã khơi nguồn cảm hứng cho Nguyễn Du miêu tả tiếng đàn của Kiều: " Trong như tiếng hạc bay qua- Đục như nước suối mới sa nửa vời".

  *Vẻ đẹp cuả sông Hương nhìn từ gốc độ lịch sử : Trong mối quan hệ với lịch sử, sông Hương mang vẻ đẹp của một bản hùng ca, ghi dấu những thế kỉ vinh quang từ chỗ còn là một dòng sông biên thùy xa xôi của đất nước, của các vua Hùng. Tên dòng sông được khắc ghi trong " Dư địa chí" của Nguyễn Trãi là " Linh giang" . Dòng sông ấy  đã chiến đấu oanh liệt để bảo vệ biên giới phía Nam của Tổ quốc Đại Việt qua những thế kỉ Trung đại . Đến thế kỉ XVIII nó vẻ vang soi bóng kinh thành Phú Xuân của người anh hùng Nguyễn Huệ ; " Nó sống hết lịch sử bi tráng của thế kỉ XI X" ; " Nó đi vào thời đại cách mạng Tháng tám với những chiến công rung chuyển"; " Nó chứng kiến cuộc tổng tiến công nổi dậy Mậu Thân năm 1968". Sông Hương đã gắn liền với lịch sử của Huế, của dân tộc. Nó là chứng nhân của một giai đoạn lịch sử hào hùng.Sông Hương không chỉ là bản hùng ca tấu lên bao chiến công của lịch sử, sông Hương còn là một nhân chứng nhẫn nại và kiên cường qua những thăng trầm của cuộc đời.

   * Vẻ đẹp của sông Hương trrong trí tưởng tượng của tác giả :  Sông Hương đẹp như một thiếu nữ Huế tài hoa, dịu dàng,và đa tình,... Sông Hương càng đáng yêu , quyến rũ hơn khi gắn liền với cái tôi của HPNT- tài hoa, uyên bác, giàu tình cảm và trí tưởng tượng lãng mạn, say mê cái đẹp của thiên nhiên xứ Huế.

   * Kết bài: - Khẳng định vẻ đẹp của sông Hương và đặc sắc nghệ thuật của tác giả. Từ đó, đánh giá giá trị của hình tượng.

                   - Nêu cảm nghĩ của bản thân .

     Bằng sự liên tưởng, tưởng tượng phong phú, sự uyên bác về các phương diện: địa lí, lịch sử, văn hóa, nghệ thuật..., ngôn từ phong phú, giàu hình ảnh,sử dụng nhiều biện pháp tu từ như; ẩn dụ, nhân hóa, so sánh độc đáo, tài hoa, HPNT đã soi bằng tâm hồn mình và tình yêu quê hương xứ sở vào sông Hương khiến cho nó trở nên lung linh đa dạng như đời sống tâm hồn con người . Sông Hương hiện lên thật đẹp đẽ, thơ mộng, quyến rũ,. Nhà văn đã nhìn Sông Hương như một cô gái Huế dịu dàng mà sâu sắc, đa tình mà kín đáo, lẳng lơ nhưng rất mực chung tình, khéo trang sức mà không phô phang giống như những cô dâu Huế ngày xưa trong sắc áo điều lục. Vẻ đẹp của sông Hương cũng chính là vẻ đẹp của con người Huế .  Đọc bài kí, ta càng thấy tự hào vì mình được sinh ra trên vùng đát cố đô - nơi có nhiều danh lam thắng cảnh, với dòng sông Hương thơ mộng, hiền hòa. Ta thầm cảm ơn HPNT đã giúp ta hiểu thêm về vẻ đẹp của thiên nhiên và tâm hồn con người xứ Huế. Ta nguyện phấn dấu học tập tốt để góp sức mình xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

                                                             *****************************